چگونه از حافظه خود استفاده بهينه کنيم

شايد تا به حال به افرادي بر خورده باشيد كه همواره سعي مي كنند مسائل زيادي مانند شماره تلفن را حفظ كنند و اين را يك مزيت براي خود بدانند اما آنها از عواقب اين كار مطلع نيستند
حافظه انسان براي ذخيره كردن اطلاعات به دو بخش تقسيم مي شود بخش ارادي كه كوچكتر است و بخش غير ارادي كه بزرگتر است كه بخش ارادي گذرگاه بخش غير اداري است.
اطلاعاتي كه در ذهن ما ذخيره مي شوند به چند صورت هستند. يك دسته از آنها اطلاعاتي هستند كه ما سعي در يادگيري آنها نمي كنيم مثل بعصي خاطرات و يا چيزهاي را كه حواس پنجگانه ما آنها را دريافت مي كنند. اين گونه اطلاعات به طور اتوماتيك در مغز كدگذاري شده و در حافظه غير ارداي ذخيره مي شود. يك دسته ديگر از اطلاعات آنهايي هستند كه ما نيار به يادگيري آنها داريم و كاملا در ذهن ما تجزيه و تحليل مي شوند و بعد كد گذاري شده و به بخش بزرگتر انتقال مي يابد مثل وقتي كه ما يك ضرب المثل و يا يك اطلاعات علمي را ياد ميگيريم و از آن استفاده مي كنيم توجه كنيد كه يادگيري با حفظ كردن متفاوت است. يك سري اطلاعات هستند كه موقتي و زودگذر هستند و در همان ابتدا حل و فصل مي شوند مثل اينكه در ذهن شماست كه الان براي چه كاري از خانه خارج شده ايد يا مي خواهيد اين ليوان آب را بخوريد كه بعد از مدت كوتاهي از ذهن پاك مي شوند.
اما صورت ديگر اين اطلاعات همانگونه كه اول هم گفتم نوع غلط آن يعني حفظيات هستند. اين اطلاعات بدون عينيت يافتن و تجزيه و تحليل براي مغز، ذخيره مي شوند و در واقع عمل كدگذاري يا انجام نمي شود و يا غلط انجام مي شود و مغز همواره بايد براي نگه داشتن آنها انرژي صرف كند. يكي از اشكالات اين نوع اطلاعات اين است كه در مواقع بحران امكان دسترسي به آنها كم ميشود براي مثال وقتي كه شما بسيار عجله داريد و مي خواهيد يك وسيله را ميان وسايل ديگر پيدا كنيد ولي هر چه مي گرديد پيدا نمي كنيد در صورتي كه وقتي آرام مي شويد مي بينيد كه جلوي چشمتان بوده اما اگر آن وسيله در جاي هميشگي و مقرر خود باشد دچار اين اشكال نمي شويد و يا حتي ممكن است به علت اين بي نظمي وسيله اي را كه لازم داريد همراه زباله ها دور بريزيد. اما اگر يك چنين اطلاعاتي مثلا همان شماره تلفن به طور مكرر مورد استفاده شما قرار گيرد وضعيت فرق كرده در اين صورت مغز به آن يك كد داده و از آن پس مي توانيد به راحتي از آن استفاده كنيد تا جايي كه حتي اين پيامها ديگر از بخش غير ارادي مغز صادر شود مثلا وقتي شما ميخواهيد شماره تلفن منزل خودتان را بگيريد بي اختيار شماره را مي گيريد و يا هنگام رانندگي ديگر مثل اوايل براي كار با گاز و ترمز و كلاج و دنده تصميم نمي گيريد و بي اختيار كار لازم را انجام مي دهيد و يا حتي مي توان گفت كه در برابر عكس العملهاي ماشين شرطي مي شويد.
تقريبا همه ما معتقديم كه حافظه انسان نامحدود است اما تصور كنيد كه مي خواهيد مقدار زيادي كالا را در يك انبار با فضاي نا محدود جاي دهيد اگر در اين كار دقت لازم را نداشته باشيد و بدون نظم اين كار را انجام دهيد مي بينيد كه در ورودي انبار را مسدود كرده ايد و ديگر ورود و خروج كالا از اين انبار دچال اشكال مي شود.
اخيرا هم بسيار مرسوم شده است كه بچه ها را مجبور به حفظ قرآن يا ديوان حافظ و يا پايتخت كشورها و ديگر چيزها مي كنند كه اين مي تواند در سنين بالاتر موجب اخلال در حافظه شود
با تشكر
واثق

   + واثق - ۱:۱٧ ‎ب.ظ ; جمعه ٢۳ خرداد ۱۳۸٢