برگ چهل و هفتم دفتر عشق

سلام به همه دوستان عزیزم و به خاطر لطف شما از همه شما متشکرم<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

غزلیات مولانا بسیار زیاد هستند و بیش از 3200 غزل هست به اضافه تعداد بسیار زیادی رباعی و اشعار دیگه. اگر تصمیم گرفتید که کتاب غزلیات شمس رو بخرید پیشنهاد میکنم که کتاب گزیده غزلیات رو تهیه کنید در این کتاب حدود 500 غزل برتر انتخاب شده است که بسیار جالب توجه است.

این بار هم یکی از این غزلیات بسیار زیبا رو با هم میخونیم

 

دلا نزد کسی بنشین که او از دل خبر دارد

به زیر آن درختی رو که او گل‌های تر دارد

 

در این بازار عطاران مرو هر سو چو بی‌کاران

به دکان کسی بنشین که در دکان شکر دارد

 

ترازو گر نداری پس تو را زو رهزند هر کس

یکی قلبی بیاراید تو پنداری که زر دارد

 

تو را بر در نشاند او به طراری که می‌آید

تو منشین منتظر بر در که آن خانه دو در دارد

 

به هر دیگی که می‌جوشد میاور کاسه و منشین

که هر دیگی که می‌جوشد درون چیزی دگر دارد

 

نه هر کلکی شکر دارد نه هر زیری زبر دارد

نه هر چشمی نظر دارد نه هر بحری گهر دارد

 

بنال ای بلبل دستان ازیرا ناله مستان

میان صخره و خارا اثر دارد اثر دارد

 

بنه سر گر نمی‌گنجی که اندر چشمه سوزن

اگر رشته نمی‌گنجد از آن باشد که سر دارد

 

چراغست این دل بیدار به زیر دامنش می‌دار

از این باد و هوا بگذر هوایش شور و شر دارد

 

چو تو از باد بگذشتی مقیم چشمه‌ای گشتی

حریف همدمی گشتی که آبی بر جگر دارد

 

چو آبت بر جگر باشد درخت سبز را مانی

که میوه نو دهد دایم درون دل سفر دارد

 

این غزل هم پر است از تمثیلهای زیبا و جالب.

در بیت اول توصیه به هرز نگشتن دل هست و اینکه عاشق سفره دل رو برای هر کسی پهن نمیکنه. و مصرع دوم هم تمثیل اون هست که اگر برای اسراحت هم زیر درختی میروی به زیر درختی برو که گلهای زیبا و تازه داشته باشه که استفاده بیشتری ببری

بیت دوم هم در ادامه همون هست و یک تمثیل بسیار زیبای دیگه که بی جهت خودتو رو توی بازار الاف نکن و به مغازه ای برو که در آن شکر باشه که سود ببری. منظور از شکر سود و منفعت است و جامعه و مردم به بازار تشبیه شده

اما بیت بسیار زیبای سوم. کسی که قدرت فکر و تجزیه تحلیل و زرنگی نداره  و تو زندگی ضرر میکنه رو به کسی تشبیه کرده که به بازار برای خرید میره و ترازو همراه خودش نداره و صاحب مغازه ها کم فروشی میکنن و این هم نمیتونه اندازه بگیره و سرش کلاه میره. و مصرع دوم هم این رو میگه که با هر ظاهر آرایی فریب خواهد خورد. اما یک نکته ظریف اینکه «قلب» در اینجا منظور قلب بدن نیست ریشه قلب یعنی تقلب و فریب و معنی مصرع اینه که چنین فردی با آراسته شدن یک جنس تقلبی گمراه میشه.

بیت چهارم : حتما شما تا حالا این اصطلاح کوچه بازاری «دو در کردن» به معنی گول زدن و یا دزدی کردن رو شنیدید. ریشه این اصطلاح همینجاست و در تکمیل بیت قبل میگه که اگر پول رو از تو گرفت و گفت دم در منتظر باش تا جنس رو برات بیارم تو گول نخور چون و منتظر نباش چون این خانه دو تا در داره و اون از در پشتی فرار میکنه. همه این تمثیلها در همه جا مصداق داره چه در عشق  و چه در مسائل اجتماعی.

بیت پنجم هم همینطور و با یک تمثیل دیگه. یعنی هر دیگی رو دیدی که در حال جوشیدنه به امید اینکه توش غذا هست کاسه نیار و منتظر بشین. چون معلوم نیست که توی این دیگ غذا باشه

و در بیت ششم هم خلاصه ای از همین موضوع بیان میکنه نه هر کلکی شکر دارد . کلک در خیلی جاها به معنی قلم هست اما اینجا به معنی انگشت امده. تو هر دریایی مروارید پیدا نمیشه و ...

بیت هفتم میگه که ای بلبل (که کنایه از عاشق هست) مانند آه و ناله مستان آواز بخون چرا که این آواز دل سنگ خارا رو هم نرم میکنه

یکی از زیبا ترین تمثیلها در این بیت آمده و به راحتی نمیشه منظور اون رو فهمید. مفهوم کلی بیت اینه که اگر میخوای به جایی برسی و از سختیها عبور کنی باید غرور و ادعا رو کنار بگذاری. حالا حتما میگید که اید چه ارتباطی به کلمات بیت داره حالا معنی لفظی بیت رو توجه کنید : میگه اگر میبنی مثل یک نخ که از سوراخ سوزن رد نمیشه نمیتونی از مشکلات و راههای تنگ عبور کنی علتش اینه که مثل اون نخ سر داری یعنی که سرت باد داره و داخل سوراخ سوزن نمیره . سر رو در راه رسیدن به هدف از دست بده تا بتونی عبور کنی. که این در همه جا بخصوص در عشق مصداق داره. برای رسیدن به عشق باید از سر گذشت.

باور کنید الان که برای بار هزارم دارم این شعر رو میخونم و معنی میکنم چیزهایی در اون میبینم که انگار بار اول هست که دارم میخونم و شور و شعفی بهم دست میده که نوشتن و بیانش رو برام سخت میکنه.

بیت نهم و باز هم زیبایی. میگه که این دل آگاه مثل یه چراغی هست که راه رو روشن میکنه ولی هوای کوی معشوق خیلی آشفته هست و طوفانی و ممکنه این چراغ رو خاموش کنه و نتونی ادامه راه رو به سلامت عبور کنی پس این چراغ رو زیر لباست بگیر که این باد خاموشش نکنه. واقعا که اینها درسهای زندگیه. مفهوم کلی این بیت اینه که مواظب باش زیبایی های دنیایی و یا معشوق چشمت رو کور نکنه که به اشتباه بیفتی.

و بین دهم میگه که اگر همه این کارها رو کردی و از این راه عبور کردی به معشوقی میرسی که میبینی مثل خودت سر نداره و اون هم از این راه گذشته . این به زیبایی دو جانبه بودن عشق رو بیان میکنه.

و بیت آخر میگه اگر اینطوری که وصفش شد باشی یعنی خون به جگر مثل یه درخت سبز میمونی که هر چند ممکنه همیشه میوه نداشته باشه ولی درونش رازها نهفته هست.

 

هر چی خواستم که با این زبون قاصر و قلم ناتوانم کوتاه تر بنویسم که زیاد وقتتون رو نگیرم نشد. علتش عمیق بودن و زیبایی اشعار مولاناست. منتظر نظرات و نقدهای شما هستم

 

قربان شما واثق

/ 27 نظر / 1885 بازدید
نمایش نظرات قبلی
majid

موفق باشی عشقی.

بي دل

سلام عزيز... ممنون از پيشنهادت... خوشحالم که با شما دوست هستم و می تونم به اين وسيله به خودم کمک بکنم... سلام عزيز...صبح به خياي دل ترا چه باك از اين رنج بي حساب / مستانه جام غم بنوش و ميند يش از عتاب / زين درس و بحث مجازي دلم بسي گرفت / عمرم كويرحسرت و اند يشه ام سراب / انديشه ام خميد و دلم شد شكسته پاي / ديدم كه باز مي بردم يار پر شتاب / گفتم به يار ناز شتابان چرا رويم؟ / گفتا كه كوك ساعت عمر است يك حباب / گفتند مرا كه ديوانه اي برو، برو / مستانه خنده اي، پاي به ره ، دل زدم به آب / رگ هاي عشق بريدند، آزاد شد غمم / آتش به جان حقيقت زدن بشد صواب / تك واژه هاي مصلحت و عشق رهزنند / بر گير جام عشق و فراموش كن صواب .....بی دل

اميني

سلام/خوب هستيد.شهادت امام کاظم ع را تسليت عرض می نمايم .اما شعر انتخابيتون جالب و زيبا وپسنديده بود..موفق وشاد وسربلند باشيد

بهار

چند به روی خود کشی پرده صبح و شام را/ چهر ه گشا تمام کن جلوه ناتمام را/ سوز و گداز حالتی است باده زمن طلب کنی / پيش تو گر بيان کنم مستی اين مقام را/ من به سرود زندگی آتش او فزوده ام/ تو نم شبنمی بده لاله تشنه کام را/ عقل ورق ورق بگشت عشق به نکته ای رسيد/ طائز زيرکی برد دانه زير دام را/ نغمه کجا و من کجا ساز سخن بهانه ای است/ سوی قطار می کشم ناقه بی زمام را/ وقت کنايه گفتن است من به کنايه گفته ام خود تو بگو کجا برم همنفسان خام را؟

بهار

سلام خيلی اتفاقی اينجا رو ديدم فکر کنم مشتری پر و پا قرص اينجا بشم/ راستش تا حالا از شعرهای مولوی فقط اونائی به گوشم خورده بود که خواننده ها می خوندن و ....رو سر بنه به بالين ترک من خراب کن ......

Heaven Searcher

سلام... وبلاگ رو به روز کردم و مثل هميشه منتظرم ... موفق باشی

ریحانه

سلام. خدا قوت. استفاده کردم و خیییلی لذت بردم. خیلی ممنونم.

م

سلام معنی کلک ، نی هست. نه هر نی ای شکر دارد (اشاره به نی شکر) اگر امکان هست معنی نه هر زیری زبر دارد هم مینویسید؟ با سپاس از شما